محمد حسن خان اعتماد السلطنه

2198

مرآة البلدان ( فارسى )

جزه : از قرار نگارش صاحب معجم البلدان معرب گزه و محلى است در خراسان كه در آنجا فى ما بين اسد بن عبد الله و خاقان جنگى روى داد . جزيرهء كاوان : صاحب معجم البلدان گويد جزيرهء كاوان كه آن را لافت نيز گويند جزيرهء بزرگى است در درياى فارس ما بين بحر عمان و بحرين . در خلافت خليفهء ثانى ، عثمان بن ابى العاص الثقفى اين جزيره را فتح و مسخر كرد . سابقا آباد و مزروع بوده . مسعودى گويد اين جزيره سيصد و سى و سه پارچه ده و قصبهء آباد دارد . حالا خراب است . نگارنده گويد جزاير به مناسبت اسم هريك در حرف و مقام خود بيايد و ما در نگارش اين يك جزيره اقتدا به صاحب معجم البلدان نموده‌ايم . جزين : به عقيدهء صاحب معجم البلدان كه از ابو عبد الله نجار روايت كرده قصبه‌اى است نزديك نيشابور . جزين : نيز صاحب معجم البلدان از ابو عبد الله نجار روايت كرده گويد جزين قصبه‌اى است نزديك اصفهان در جاى باصفاى پردرختى واقع است كه چشمه‌هاى عديده دارد . يك مسجد جامع و يك منبر در اين قصبه است . جستان : صاحب فرهنگ انجمن‌آراى ناصرى گويد جستان بر وزن دستان اسم محلى است قريب به شهر زور و دينور كه از بلاد كردستان مىباشد . جسر جواد : كه معبر جواد و جوات نيز گويند . در موضعى واقع است كه رود كروارس به يكديگر متصل شده و از طرف جنوب آن خاك مغان و از سمت شمال قراباغ مىباشد . اين جسر محض عبور به خاك شيروانات است . معروف است كيخسرو بعد از آن‌كه از سلطنت دست كشيد از معبر جواد عبور نمود و غايب شد . بر حقيقت اين امر خدا عالم است . در سنهء نهصد و شش هجرى كه شاه اسماعيل اول صفوى بعد از فتح شيروانات چون قصد عبور از رود كر نمود كه به طرف آذربايجان بيايد